WESTMEDIA CIRCLE SMALL

Δευτέρα, 15 Μαρτίου 2021 15:27

Βίνιανη Ευρυτανίας: Το χωριό-σύμβολο της Εθνικής Αντίστασης απομένει βουβό και έρημο

Την έκαψαν οι Ιταλοί, την έκαψαν οι Γερμανοί, αλλά οι κάτοικοι της Βίνιανης δεν εγκατέλειψαν τα σπίτια τους για τη φωτιά του πολέμου· ένας σεισμός τους έδιωξε το 1966 κι από τότε το ιστορικό χωριό μένει σιωπηλό και μόνο συντροφιά με την Ιστορία.

Έχοντας αποκτήσει τον έλεγχο σχεδόν ολόκληρου του ελληνικού χώρου, το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έδωσε πράγματα στη χώρα που ποτέ προηγουμένως δεν είχε γνωρίσει…εγκατέστησε αυτό που η ελληνική κυβέρνηση είχε παραμελήσει: ένα οργανωμένο κράτος στα ελληνικά βουνά.» Chris Woodhouse – «Το μήλον της έριδος».

Στα 620μ. υψόμετρο, το ιστορικό χωριό Βίνιανη στην Ευρυτανία, πήρε το όνομά του από το λατινικό vinum (κρασί), λόγω των αμπελιών τα οποία καλλιεργούνταν ευρέως στην περιοχή. Το όμορφο χωριό με τα καλαίσθητα σπίτια εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του μετά τον καταστροφικό σεισμό του Φεβρουαρίου του 1966 και ξανακτίστηκε πέντε χιλιόμετρα μακρύτερα.

Από το καφενείο του νέου χωριού παίρνουμε το κλειδί για το «Μουσείο Εθνικής Αντίστασης». Στεγάζεται στο σχολικό κτίριο του παλαιού οικισμού. Στις 10 Μαρτίου του 1944 συγκροτήθηκε η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (Π.Ε.Ε.Α.), γνωστή και ως «Κυβέρνηση του Βουνού». Η συνέλευση πραγματοποιήθηκε στο σχολείο, όπου εκλέχθηκαν οι «Υπουργοί» κατά το Σοβιετικό μοντέλο των «γραμματέων»: Αλέξανδρος Σβώλος Πρόεδρος, Ευρυπίδης Μπακιρτζής Αντιπρόεδρος και Γραμματέας Επισιτισμού, Κώστας Γαβριηλίδης Γραμματέας Γεωργίας, Σταμάτης Χατζήμπεης Γραμματέας Εθνικής Οικονομίας, Άγγελος Αγγελόπουλος Γραμματέας Οικονομικών, Εμμανουήλ Μάντακας Γραμματέας Στρατιωτικών, Γεώργιος Σιάντος Γραμματέας Εσωτερικών, Πέτρος Κόκκαλης Γραμματέας Κοινωνικής Πρόνοιας, Ηλίας Τσιριμώκος Γραμματέας Δικαιοσύνης  και Νικόλαος Ασκούτσης Γραμματέας Συγκοινωνίας.

Κατεβαίνοντας το περιποιημένο μονοπάτι φτάνουμε στην αυλή του παλιού σχολείου. Εδώ βρίσκονται οι προτομές των γραμματέων (υπουργών) της Κυβέρνησης του Βουνού. Στο Μουσείο εκτίθεται έντυπο και φωτογραφικό υλικό. Στεκόμαστε μπροστά στους γερμανικούς χάρτες του 1944 που δείχνουν την έκταση των ελεύθερων περιοχών της Ελλάδας. Στο μακρόστενο τραπέζι διαβάζουμε τα ονόματα των μελών της Κυβέρνησης του Βουνού.

Η συνάντηση Βελουχιώτη – Ζέρβα
Στη Βίνιανη, να πούμε ότι, σχεδιάστηκε η μοναδική δράση της Εθνικής Αντίστασης, που έκαναν από κοινού ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ. Οι μαρτυρίες λένε συναντήθηκαν σε ένα αρχοντικό της Βίνιανης ο Άρης Βελουχιώτης και ο Ναπολέων Ζέρβας για να ανατινάξουν, με την καθοδήγηση Βρετανών σαμποτέρ, τη γέφυρα του Γοργοποτάμου και να αποκόψουν έτσι τον ανεφοδιασμό των Γερμανών.

«Χωρίς τον Ζέρβα δεν θα γινόταν η επιχείρηση, χωρίς τον Βελουχιώτη δεν θα πετύχαινε», είχε πει αργότερα ο Βρετανός υπαρχηγός των σαμποτέρ Chris Woodhouse. Η ζημιά ήταν τόσο μεγάλη για τους Γερμανούς, που η «επιχείρηση Γοργοπόταμος» κατέχει ξεχωριστό κεφάλαιο στην Ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά το «Γοργοπόταμο», η Βίνιανη πέρασε στα χέρια των ανταρτών του Βελουχιώτη. Τα αρχοντόσπιτα επιτάχθηκαν στον εμφύλιο για τις ανάγκες των ανταρτών. Άλλα έγιναν υπνωτήρια, άλλα κέντρα ανεφοδιασμού, μέχρι και νοσοκομείο λειτούργησε. Οι κάτοικοι των πιο φτωχικών σπιτιών δέχτηκαν με ενθουσιασμό τους αντάρτες. Ήταν οι πρώτοι που έτρεχαν στην πλατεία κάθε φορά για να ακούσουν τους πύρινους λόγους τους…

Και τα χρόνια… γύρισαν γρήγορα, σαν τα φύλλα των βιβλίων της Ιστορίας που τα ξεφυλλίζεις με μιαν ανάσα…Επιστρέφοντας το κλειδί στο καφενείο της Βίνιανης, πίνουμε τον καφέ μας αγναντεύοντας την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, με τον όμορφο γαλάζιο τρούλο.

Οδηγώντας προς το Καρπενήσι περνάμε από τη σιδερένια γέφυρα που δρασκελίζει τη φαρδιά κοίτη του ποταμού Μέγδοβα, ένα μεγάλο ποτάμι που γίνεται πολύ επικίνδυνο μετά από μεγάλες νεροποντές. Εδώ κάποτε ήταν ένα χάνι, ερείπια του οποίου υπάρχουν ακόμα δίπλα στη γέφυρα. Κατεβαίνουμε κάτω από τη σιδερένια γέφυρα, κοιτάζω τα κάτασπρα βότσαλα και θυμάμαι ένα απόσπασμα από τα «Ψηλά Βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου: «Εδώ πάνω η Ρούμελη είναι ανήσυχη. Πηδούν τα νερά της σαν τρελά παιδιά· μόνο στον κάμπο φρονιμεύουν. Και όσο πάνε κατά τη θάλασσα, γίνονται ήσυχα και συλλογισμένα».

Κείμενο-Φωτογραφίες Λία Μάγειρα

https://liamageiraphotostories.smugmug.com/

BLACK FRIDAY

Τελευταία άρθρα

  • Prev
Ποιός είπε πως βόλτα με φουσκωτό μπορεί κανείς να κάνει μόνο σε θάλασσα; Στo πλαίσιο της δωρεάν περιήγησης στη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας, που διήρκεσε έως περίπου τα μέσα του Οκτώβρη, με ...
27 Νοεμβρίου 2022
H Λευκάδα φημίζεται για τις θάλασσές της, με τα γαλαζοπράσινα νερά, τα φυσικά τοπία και τους φιλικούς κατοίκους της. Ένα από τα πιο συναρπαστικά χαρακτηριστικά του νησιού είναι οι φυσικοί ...
26 Νοεμβρίου 2022
Στην περιοχή της ”Αγίας Λεούσας” στην Κλεισούρα Αιτωλοακαρνανίας ανοίχτηκε η πρώτη πετρελαιοπηγή το 1963, όπου ανάβλυσε για πρώτη φορά πετρέλαιο στην Ελλάδα. Εκείνη την χρονιά ο γενικός διευθυντής ...
26 Νοεμβρίου 2022
Του Λίνου Υφαντή, Ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ διετέλεσε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος από το 1974 έως το 1998. Ήταν μία από τις περιπτώσεις των ιερέων που εντάχθηκαν στην Εθνική ...
25 Νοεμβρίου 2022
Ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής Βασίλης Σταρακάς περιγράφει πώς ο Κωστής Καμζελάς  χάθηκε στην Μάχη της  Αμφιλοχίας και ο Παναγιώτης Αλεξάς εκτελέστηκε ως θύμα της μετεμφυλιακής Ελλάδας και ...
24 Νοεμβρίου 2022
Διάσπαρτα σε δάση από έλατα, οξιές, βελανιδιές και λόγγους από καστανιές, περισσότερα από 40 χωριά συγκροτούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά ορεινά οικιστικά συγκροτήματα της χώρας. Εκτός από τη δημοφιλή ...
23 Νοεμβρίου 2022
Το βιβλίο του Ιωάννη Γρ. Διονυσάτου   ΒΡΑΧΩΡΙ 11   ΙΟΥΝΙΟΥ 1821 ΟΙ ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΤΕΣ  Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ολική ή μερική, με οποιοδήποτε ...
20 Νοεμβρίου 2022
Του Λίνου Υφαντή, Η εικονομαχία ήταν μια σκοτεινή περίοδος για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και υπέκρυπτε στην ουσία μια διαμάχη Ανατολής και Δύσης. Το 726 μ.Χ ο αυτοκράτων Λέων Γ’ ο Ίσαυρος κήρυξε ...
17 Νοεμβρίου 2022
Ποιος είπε πως βόλτα με φουσκωτό μπορεί κανείς να κάνει μόνο σε θάλασσα;  Στα πλαίσια λοιπόν της δωρεάν περιήγησης στη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας, που διήρκεσαν έως περίπου τα μέσα του ...
15 Νοεμβρίου 2022
Γράφει ο Αδάμης Ευθύμιος, Φιλόλογος –Αρχαιολόγος, Δ/ντής 5ου Γ/σίου Αγρινίου 1.1 Η Φυσιογνωμία της πόλης Αγρίνιο, το «Μικρό Παρίσι» της δυτικής Ελλάδας! Έτσι περιγράφουν το Αγρίνιο ο δημοσιογράφος ...
15 Νοεμβρίου 2022
Ένα από τα πιο παραδοσιακά επαγγέλματα που είναι προς εξαφάνιση καθώς οι νέοι πλέον δεν έχουν διάθεση να το ακολουθήσουν, διότι είναι επικίνδυνο και κουραστικό, είναι το επάγγελμα του υλοτόμου. Στη ...
14 Νοεμβρίου 2022
Μία από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες συγκρούσεις της αρχαιότητας, η έκβαση της οποίας είχε καθοριστική σημασία όχι μόνο για την τύχη της ανώτατης ηγεσίας του ρωμαϊκού κράτους, αλλά και για τη μετάβαση ...
12 Νοεμβρίου 2022