Σάββατο, 24 Φεβρουαρίου 2018 17:54

Tο Βασιλάδι, η μάχη του Ντολμά και η τουρκική εισβολή στο Αιτωλικό

Οι θρυλικές μάχες στη λιμνοθάλασσα, η αυτοθυσία των αγωνιστών και η εισβολή των Τούρκων στο Αιτωλικό που αποτέλεσε μεγάλο πλήγμα για το πολιορκημένο Μεσολόγγι…

Όσο κράταγε η πολιορκία του Μεσολογγίου και του Αιτωλικού, οι αμυνόμενοι Έλληνες είχαν οχυρώσει όλα τα νησιά της λιμνοθάλασσας ώστε να εξασφαλίσουν με καλύτερο τρόπο την αντίσταση στις τούρκικες επιθέσεις.

Ωστόσο, την 1η Μαρτίου του 1826 οι ορδές των Τούρκων, αφού επικράτησαν τελικά στις μικρές ηρωικές νησίδες της λιμνοθάλασσας, εισέβαλαν στο Αιτωλικό το οποίο τους παραδόθηκε από τον Γαλάνη Μαγαπάνο και τον Τάτση Μαγγίνα. 

Ας δούμε όμως το χρονικό της εισβολής στο Αιτωλικό και τις θρυλικές μάχες που προηγήθηκαν στο Βασιλάδι και τον Ντολμά…

Η άλωση στο Βασιλάδι

Αρχικά, η κατεύθυνση των Τούρκων προς το Αιτωλικό άρχισε το πρωί της 25ης Φεβρουαρίου όταν σαράντα εχθρικά πλοιάρια, με 30 στρατιώτες το καθένα, ξεκίνησαν από τις Αλυκές, ταυτόχρονα με 20 λέμβους που είχαν κατεβάσει οι φρεγάτες του μουσουλμανικού στόλου.

Έτσι, όλα μαζί κινήθηκαν πρός το Βασιλάδι, σημαντικό προπύργιο για την άμυνα του Μεσολογγίου, όπου επιχείρησαν διαδοχικές επιθέσεις, αλλά αποκρούστηκαν από τα 14 κανόνια και τους 80 στρατιώτες του Σπύρου Πεταλούδη, υπευθύνου για την άμυνα της βραχονησίδας.

Δυστυχώς, κατά την αντίσταση στο Βασιλάδι, η απροσεξία του δεκάχρονου γιου του Παπαλουκά, που βρισκόταν στην πυριτιδαποθήκη του οχυρού και μοίραζε φυσέκια στους αγωνιστές, προκάλεσε μια έκρηξη, η οποία σκότωσε ακαριαία εννέα αμυνόμενους και κατέστρεψε όλα τα πυρομαχικά. Μετά από αυτό το γεγονός, η εξέλιξη της μάχης ήταν προδιαγεγραμμένη…

“Τότε, αφού κοντεύανε να σωθούν και τα φυσέκια που κάθε παλικάρι είχε απάνου του, άφησαν το νησάκι και περάσανε φανερά, ενώ τ’ αράπικα κανόνια και ντουφέκια δουλεύανε με λύσσα γύρω τους, και βγήκανε στό νησί τής Τουρλίδας, κι από κει περπατώντας μέσα στο νερό κι’ ακολουθώντας ένα μονοπάτι κρυφό, τα Κάκαρα, γλυτώσανε στο Μεσολόγγι, τριάντα όλοι τους. Μα το έρημο Βασιλάδι χάθηκε, κι’ αυτό ήταν χαμός όχι μικρός για τη Μεγάλη Φρουρά.” (Νικόλαος Δημητρίου Μακρή, Ιστορία του Μεσολογγίου).

Μεταξύ των νεκρών υπερασπιστών του Βασιλαδίου ήταν ο Σπύρος Πεταλούδης, ο Αναστάσης Παπαλουκάς, ο Σπύρος Ραζής, ο Ασημάκης Ζορμπάς και ο Ιταλός φιλέλληνας Γιακουμότσι.

Η Μάχη του Ντολμά

Ήταν 28 Φεβρουαρίου του 1826 όταν οι Τούρκοι μετά την άλωση του Βασιλαδίου περικυκλώνουν το μικρό νησάκι Ντολμάς της λιμνοθάλασσας, λίγο νοτιότερα από το Ανατολικό (Αιτωλικό).

Εκεί, ο Γρηγόριος Λιακατάς με 200 παλληκάρια από το Αιτωλικό και όλη την ευρύτερη περιοχή του Ασπροποτάμου είχε αναλάβει την υπεράσπιση του Ντολμά, όπου αποτελούσε το τελευταίο οχυρό του Αιτωλικού. Μάλιστα, πριν την σύγκρουση τους μάζεψε και τους είπε: “Εμείς οι λίγοι όπου βρεθήκαμε εδώ θα βαστάξουμε ετούτη την ντάπια και αν ο Θεός βοηθήσει και νικήσουμε το νάμι (τιμή) είναι δικό μας. Μιντάτι (βοήθεια), δεν καρτεράμε από πουθενά”.

 

Από το Μεσολόγγι βλέποντας τον Ντολμά να κινδυνεύει, έκαναν μια ακόμη παράτολμη έξοδο επιτιθέμενοι στο στρατόπεδο των Τούρκων, ελπίζοντας με αυτό τον αντιπερισπασμό να τους αναγκάσουν να φύγουν άπρακτοι από τον Ντολμά.

Παρόλο που ο αντιπερισπασμός των Ελλήνων στο Μεσολόγγι ήταν απόλυτα επιτυχής καθώς σκότωσαν πάνω από 500 εχθρούς και γύρισαν πίσω με πολλά λάφυρα, ο Ντολμάς δεν μπόρεσε να αντέξει. Ο αρχηγός του Στρατηγός Γρηγόρης Λιακατάς και πολλά από τα παλληκάρια του πέφτουν νεκροί.

Τρεις αγωνιστές παλεύοντας σαν λιοντάρια κατάφεραν να γλυτώσουν και, βαριά πληγωμένοι, να καταφύγουν στο Αιτωλικό και να ειδοποιήσουν τους κατοίκους να το εγκαταλείψουν αμέσως.

Έτσι, πολλοί Αιτωλικιώτες διασκορπίστηκαν στη γύρω περιοχή για να γλυτώσουν. Αρκετοί κατευθύνθηκαν προς τη τοποθεσία Ψηλή Παναγιά, εκεί όπου τα κλάματα των μικρών παιδιών, πρόδωσαν το κρησφύγετό τους και οι Τούρκοι τους σκότωσαν. Αυτός είναι και ο λόγος που γιορτάζουμε την Αγια Αγάθη και έχει καθιερωθεί το ομώνυμο πανηγύρι.

Η παράδοση του Αιτωλικού

Αφού έπεσαν το Βασιλάδι και ο Ντολμάς, οι μουσουλμάνοι επικέντρωσαν όλες τους τις προσπάθειες για την εισβολή στο Αιτωλικό. Έτσι, την 1η Μαρτίου του 1826 οι Αιτωλικιώτες έστειλαν αντιπροσωπεία με λευκή σημαία στον Ιμπραήμ που δέχθηκε την παράδοση της πόλης. Ο Κιουταχής επικύρωσε την παράδοση με έναν όρο: Να μεταφέρει ασφαλείς όλους τους Αιτωλικιώτες στην Άρτα και να τους σιτίσει για ένα μήνα.

Οι πρόκριτοι Τάτσης Μαγγίνας και Γαλάνης Μεγαπάνος κρατήθηκαν αιχμάλωτοι από τον Κιουταχή και σύμφωνα με τους ιστορικούς συνεργάστηκαν στην προσπάθεια να πείσουν τους ομογενείς τους να προσκυνήσουν τον σερασκέρη της Ρούμελης.

Τέλος, από τη μια η απώλεια του Αιτωλικού αποτέλεσα ένα βαρύ πλήγμα για το πολιορκημένο Μεσολόγγι, αλλά από την άλλη όταν οι Μεσολογγίτες έμαθαν ότι Τούρκοι ξεχώρισαν τα παιδιά και τις νεαρότερες γυναίκες για τα χαρέμια των πασάδων, αυτό δυνάμωσε τη θέληση τους για αντίσταση και προκειμένου να παραδοθούν οδηγήθηκαν στην ηρωική και τραγική έξοδο του Απρίλη του 1826.

Από το βιβλίο «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως» του Σπυρίδωνος Τρικούπη

iaitoloakarnania.gr

 

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2020 11:24

Τελευταία άρθρα

  • Prev
Το Κρυφό Διαμάντι της Ευρυτανίας: Το Παραδοσιακό Παντοπωλείο της Γκόλφως Η Γκόλφω και το παραδοσιακό παντοπωλείο στο χωριό Φουρνά στην Ευρυτανία αποτελούν ένα μοναδικό κομμάτι της τοπικής ...
10 Ιουνίου 2023
Αγίου Πνεύματος,  1979 .Βρισκόμαστε στην πόλη του Μεσολογγίου κατά το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος και παρακολουθούμε δρώμενα του πανηγυριού του Αη Συμιού, που διοργανώνεται την ίδια περίοδο ...
05 Ιουνίου 2023
Του Λίνου Υφαντή, Ο Οζερός ήταν μια “αβάφτιστη” μικρή λίμνη, η οποία στην αρχαιότητα κατά πάσα πιθανότητα επικαλύπτονταν από τη Λίμνη “Αμβρακία”. Παρόλα αυτά το όνομα της ίσως αποτελεί χρονόσημο ...
05 Ιουνίου 2023
Συνεφιασμένος σήμερα ο ουρανός αλλά πάντα μαγικό το τοπίο γύρω απο την τεχνητή λίμνη Στράτου. Το παρουσιάζει με βίντεο και φωτογραφίες ο Βασίλης Γαλατάς.    Η Λίμνη Στράτου είναι τεχνητή ...
04 Ιουνίου 2023
Το παραδοσιακό καρβέλι συνεχίζουν, λίγοι ακόμη, να φτιάχνουν στον ξυλόφουρνο στο Στενό Παλαίρου. Στο γραφικό χωριό τρεις κυρίες συνεχίζουν την παράδοση και ετοιμάζουν σπιτικό χωριάτικο ψωμί. ...
03 Ιουνίου 2023
Μέσα στις μαγευτικές αλυκές Μεσολογγίου δεσπόζει ένα ξωκλήσι.Στη θέση παλαιότερης παλαιοχριστιανικής εκκλησίας χτίστηκε το 1804 η τωρινή εκκλησία της Παναγιάς της Φοινικιάς,αγαπημένος τόπος ...
03 Ιουνίου 2023
Το ανανεωμένο έμβλημα του Δήμου Αγρινίου. «Το χαλκούν σήμα της πόλεως», το οποίο κατασκευάστηκε στην Αθήνα και μεταφέρθηκε με το πρακτορείο Μαραβέγια από την πρωτεύουσα για να τοποθετηθεί «είς την ...
01 Ιουνίου 2023
Αν και την πρωτοκαθεδρία στα κρυμμένα νησιά-διαμάντια την έχει δικαιωματικά το Αιγαίο, η αλήθεια είναι πως και το Ιόνιο δεν μένει καθόλου πίσω. Και μάλιστα, τα κρυμμένα μικρά νησιά του Ιονίου ...
28 Μαϊος 2023
H Aιτωλοακαρνανία τα έχει όλα. Βουνά, ποτάμια, λίμνες, δάση…Μαγικά είναι τα τοπία της και οι διαδρομές της. Μια από αυτές παρουσιάζει ο Βασίλης Γαλατάς με τις φωτογραφίες του. Ένα «οδοιπορικό» ...
28 Μαϊος 2023
Φτελιά, Αγία τριάδα, Προφήτης Ηλίας πρώην Πλακωτή, Λάλα λάκα Tέσσερις οικισμοί από την κοινότητα Ανοιξιάτικου του Δήμου Αμφιλοχίας που μέσα από το παρακάτω βίντεο μπορείτε να παρατηρήσετε την ομορφιά ...
28 Μαϊος 2023
Του Λϊνου Υφαντή, Αρχές της δεκαετίας του ’70 αποπερατώθηκε το Δημαρχέιο Αγρίνιου. Το μόνο που υπολείπονταν σε σχέση με τη σημερινή του μορφή ήταν να μπει το σήμα της πάλης του Ηρακλή με τον ...
27 Μαϊος 2023
Ήταν ο κεντρικός σταθμός από το 1890 που ξεκίνησε,της γραμμής Κρυονέρι - Αγρίνιο, έως το 1970 που έκλεισε η εταιρεία σιδηροδρόμων δυτικής Ελλάδας ,80 χρόνια λειτουργίας, μεταφοράς εμπορευμάτων και ...
26 Μαϊος 2023