WESTMEDIA CIRCLE SMALL

Τρίτη, 03 Απριλίου 2018 18:09

Τα θεαματικά Χαλκούνια του Αγρινίου (www.postmodern.gr)

του Γιάννη Γιαννακόπουλου. 

Ένα από τα παλιότερα και θεαματικότερα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας είναι  το κάψιμο ή ρίξιμο (όπως το λένε οι Αγρινιώτες) των χαλκουνιών. Τα χαλκούνια είναι αυτοσχέδια πυροτεχνήματα που τα κατασκευάζουν οι ίδιοι οι χρήστες τους.

Πρόκειται για κοίλους χάρτινους κυλίνδρους που το ένα τους άκρο διαμορφώνεται σε ακροφύσιο και το  άλλο είναι ανοιχτό. Από το ανοιχτό άκρο τοποθετείται μπαρούτι και στη συνέχεια “ταπώνεται” προσεκτικά ώστε αυτό να κλείσει. Αρκεί το πλησίασμα ενός αναμένου τσιγάρου στο ακροφύσιο για να ξεχυθεί ένας χείμαρρος φωτιάς που εκτοξεύεται σε μεγάλη απόσταση. Ο χρήστης του χαλκουνιού με διάφορες κινήσεις κάνει το θέαμα της φωτιάς θεαματικότερο.

Η ιστορία των χαλκουνιών ανάγεται στα χρόνια της τουρκοκρατίας και επινοήθηκαν από τους πιστούς για την απομάκρυνση  αλλοθρήσκων που  παρεμπόδιζαν την περιφορά των επιταφίων.

Μετά την απελευθέρωση τα χαλκούνια παρέμειναν σαν έθιμο και σε κάποια περίοδο σαν ένας ιδιότυπος “πόλεμος” μεταξύ των ενοριών της πόλης του Αγρινίου.

Στην πόλη του Αγρινίου την περίοδο εκείνη εγκαταστάθηκαν πολλοί Σουλιώτες που διέμεναν κοντά στις ενορίες της Ζωοδόχου Πηγής και του Αγίου Δημητρίου και αποτελούσαν την πλειοψηφία. Οι άλλες ενορίες της πόλης ήταν η Αγία Τριάδα, ο Άγιος Χριστόφορος και ο Άγιος Γεώργιος που την  πλειοψηφία των ενοριτών αποτελούσαν οι γηγενείς Αγρινιώτες.

Ο “χαλκουνοπόλεμος”, που προαναφέραμε, είχε σαν αντιπάλους τις ενορίες των Σουλιωτών (τα Σουλιωτάκια) και των Αγρινιωτών (τα Βραχωριτάκια).  Σημείωση: η παλαιά ονομασία του Αγρινίου ήταν Βραχώρι.

Μετά την περιφορά των επιταφίων στην πόλη οι δύο «στρατοί» έστηναν τη «μάχη» στη νότια και τη βόρεια πλευρά της πλατείας Στρατου και νικήτρια ήταν η ομάδα που θα απωθούσε την άλλη από την πλατεία. Μετά το πέρας της «μάχης» οι αντίπαλοι έδιναν τα χέρια και τις ευχές για καλό Πάσχα και φυσικά το ραντεβού για την επόμενη χρονιά.

Κάποιες φορές από ορισμένους τα χαλκούνια κατασκευάζονταν πολύ δυνατά με αποτέλεσμα να υπάρχουν και σοβαρά ατυχήματα.

Από κάποια περίοδο και μετά ο χαλκουνοπόλεμος σταμάτησε και το ρίξιμο των χαλκουνιών έλαβε την μορφή φεστιβάλ χωρίς αντιπάλους. Και την περίοδο αυτή δεν έλειψαν τα ατυχήματα επειδή κάποιοι επέμειναν να κατασκευάζουν δυνατά χαλκούνια.

Κατά την περίοδο της δικτατορίας το έθιμο των χαλκουνιών καταργήθηκε για να επανέλθει αμέσως μετά.

Τα τελευταία περίπου 25 χρόνια το έθιμο συνεχίζεται  απρόσκοπτα και τα χαλκούνια που ρίχνονται είναι ήπια, θεαματικά και ακίνδυνα.

Σε συνδυασμό  με τη συνάντηση των επιταφίων της πόλης το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής στη κεντρική πλατεία και με την παρουσία και της πολυπληθούς φιλαρμονικής του Δήμου Αγρινίου δημιουργείται μια κατανυκτική ατμόσφαιρα που κλείνει με το θεαματικό ρίξιμο των χαλκουνιών. Η συμμετοχή του κόσμου είναι πολύ μεγάλη, οι δε επισκέπτες που καταφθάνουν στο Αγρίνιο για να βιώσουν το έθιμο αυτό είναι πολλοί.

Να μην μας διαφεύγει και το γεγονός ότι η Μεγάλη Παρασκευή είναι για το Αγρίνιο ημέρα μνήμης για τους 120 έλληνες πατριώτες που εκτελέστηκαν το 1944 στην πόλη από τους Γερμανούς κατακτητές. Τέσσερες από αυτούς κρεμάστηκαν στην κεντρική πλατεία. Το γεγονός αυτό φορτίζει πολύ συναισθηματικά την ατμόσφαιρα της πένθιμης αυτής μέρας.

Δείτε το βίντεο από την προετοιμασία του εθίμου:

postmodern.gr

 

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 02 Οκτωβρίου 2020 10:42

Τελευταία άρθρα

  • Prev
Του Λίνου Υφαντή, Είναι γνωστό ότι η επανάσταση στο Βραχώρι ήρθε τρεις μήνες αργότερα από την επίσημη έναρξη της, την 25η Μαρτίου 1821. Άλλωστε και η ημερομηνία αυτή είναι ενδεικτική διότι υπήρξε ...
20 Σεπτεμβρίου 2022
«Ευ σοι το μέλλον έξει, αν το παρόν ευ τιθής» Ισοκράτης Γράφει ο Καθηγητής Χρήστος Γερ. Σιάσος Στις μέρες μας, είναι επιτακτική ανάγκη όσο ποτέ να γνωρίζει ο κάθε Αιτωλοακαρνάνας και όχι μόνο, ...
13 Σεπτεμβρίου 2022
Τρία πουλάκια κάθονται, στου Πεταλά τη ράχη, Τόνα κοιτάει το Μαχαλά, τ’άλλο κατά το Ρίβιο, το τρίτο το καλύτερο, τη Λεπενού τη δόλια. Τόνα το λέει σαν πέρδικα, σα χελιδόνα τ’ άλλο, Το ...
08 Σεπτεμβρίου 2022
Στο ορεινό χωριό Καρίτσα Ευρυτανίας συναντήσαμε την γλυκύτατη 92χρονη γιαγιά -Παναγιώτα, η οποία μας μιλάει για τη ζωή της στο ορεινό χωριό, μας φιλεύει τοπικά αρωματικά βότανα μας συγκινεί με τα ...
05 Σεπτεμβρίου 2022
Η λίμνη Κρεμαστών, είναι η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Ελλάδας και βρίσκεται ακριβώς στα σύνορα της Αιτωλοακαρνανίας και της Ευρυτανίας. Η γέφυρα της Επισκοπής, η οποία περιβάλλεται από πλούσια ...
05 Σεπτεμβρίου 2022
Oνομάζεται Μύτικας επειδή βρίσκεται σε μια μυτερή προεξοχή της στεριάς προς το Ιόνιο πέλαγος και το κανάλι n.p. production στο youtube δημιούργησε ένα video με εντυπωσιακά εναέρια πλάνα. Υπάρχουν ...
02 Σεπτεμβρίου 2022
Του Γιάννη Γιαννακόπουλου Εκατό χρόνια μετά την καταστροφή της Σμύρνης και οι μνήμες είναι ακόμα ζωντανές. Χιλιάδες οι νεκροί της μεγάλης καταστροφής και της Εθνικής Τραγωδίας. Μεταξύ την νεκρών ...
01 Σεπτεμβρίου 2022
Οι περιοχές που εντάσσονται στον γεωγραφικό προσδιορισμό «Κράβαρα», προσδιορίζουν κύρια τις ορεινές και δυσπρόσιτες εκτάσεις της Ναυπακτίας. Ωστόσο και σε άλλες ορεινές περιοχές της Ελλάδας ...
01 Σεπτεμβρίου 2022
Γράφει η Δρ Μαρία Ν. Αγγέλη agelimaria@yahoo.gr Είχα ανάγκη να υπάρχεις. Να βρω ν’ ακουμπήσω κάπου τη λύπη μου, σε καιρούς όπου όλα, πρόσωπα, αισθήματα, ιδέες, ήταν ρευστά, χρειαζόμουν ...
31 Αυγούστου 2022
Τόπος ορεινός στο σύνολό του, η Ευρυτανία, κομμάτι της Ρούμελης, συναρπάζει τους ταξιδιώτες με τις απαράμιλλες φυσικές ομορφιές της, τις μοναδικές χρωματικές συνθέσεις και εναλλαγές. ...
30 Αυγούστου 2022
Η Λευκάδα για μένα είναι ένας παράδεισος, αναφέρει ο Κωνσταντίνος Κάππας. Είναι ένα μέρος που ηρεμώ ,γαληνεύω ,περπατάω πολύ, κάνω ποδήλατο, κολυμπάω σε υπέροχες θάλασσες και κάνω τις πιο ωραίες ...
27 Αυγούστου 2022
Ο Πλάτανος της Ναυπακτίας είναι ένα πανέμορφο ιστορικό κεφαλοχώρι. Υπήρξε γενέτειρα σπουδαίων προσωπικοτήτων, γιατρών, πολιτικών, στρατιωτικών, ανθρώπων της τέχνης κλπ. Συχνά έρχεται στην ...
24 Αυγούστου 2022