WESTMEDIA CIRCLE SMALL

Πέμπτη, 17 Νοεμβρίου 2022 13:59

Αγαλλιανός: Ο στρατηγός των εικονολατρών που πολιόρκησε την Κωνσταντινούπολη. Ήταν Αιτωλός;

Του Λίνου Υφαντή,

Η εικονομαχία ήταν μια σκοτεινή περίοδος για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και υπέκρυπτε στην ουσία μια διαμάχη Ανατολής και Δύσης. Το 726 μ.Χ ο αυτοκράτων Λέων Γ’ ο Ίσαυρος κήρυξε τον πόλεμο στις εικόνες. Οι δυτικές επαρχίες και το θέμα “Ελλάδος” που περιλάμβανε τη σημερινή Στερεά Ελλάδα διατήρησε τη λατρεία των εικόνων και εναντιώθηκε στον αυτοκράτορα. Την επόμενη χρονιά, το 727 μ.Χ. ο Έλληνας στρατηγός Τουρμάρχης στο Θέμα Ελλάδος ονόματι Αγαλλιανό ξεκίνησε με στόλο και πολιόρκησε την Κωνσταντινούπολη. Τελικά ηττήθηκε κάτω από τα τείχη της Πόλης από το ναυτικό με τη χρήση υγρού πυρός: ο ίδιος πνίγηκε στη θάλασσα, όταν έπεσε από το πλοίο με την πανοπλία του[1]. «Ἀγαλλιανός ἔνοπλος ἑαυτόν ἐπόντωσεν. Ο Αγαλλιανός ήταν γνωστός με το προσωνύμιο Κοντοσκέλης δηλαδή ότι είχε κοντά πόδια.

(Ἀγαλλιανὸς δέ, τουρμάρχης τῶν Ἑλλαδικῶν, ἡγεῖτο τῆς στρατιᾶς, καὶ Στέφανος·
οἳ καὶ προσπελάσαντες τῇ βασιλίδι πόλει ιηʹ τοῦ Ἀπριλλίου μηνὸς τῆς ιʹ ἰνδικτιῶνος ἡττῶνται
συμβαλόντες τοῖς Βυζαντίοις, ἐμπρησθέντων αὐτῶν τῶν νηῶν τῷ σκευαστῷ πυρί. καὶ οἱ μὲν
βυθίζονται περὶ τὸν λάκκον, ἐν οἷς καὶ Ἀγαλλιανὸς ἔνοπλον ἑαυτὸν ἐπόντωσεν)

Ο Αγαλλιανός ήταν Στερεολαδίτης απροσδιορίστου καταγωγής. Μερικές συγκυρίες όμως παραπέμπουν στην εκδοχή ότι κατάγονταν από την ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας του Αχελώου μεταξύ Αιτωλίας και Ακαρνανίας. Η πρώτη είναι ότι σήμερα υπάρχει στην περιοχή η οποία είναι καλυμμένη από τη λίμνη Κρεμαστών το χωριό “Αγαλιανός”. Σε λιγότερο από 5χμ υπήρχε ο Βυζαντινός ναός της Παναγίας της Επισκοπής. Το πρώτο στρώμα διακόσμησης  του ήταν ανεικονικό, είχε δηλαδή σύμβολα και όχι εικόνες και χρονολογείται από την εποχή της εικονομαχίας. Ο ναός ήταν από τους πιο σημαντικούς της εποχής σε σημείο κλειδί για την ηπειρωτική Ελλάδα, διότι εκεί συναντιώνταν ο Αχελώος ποταμός με τον Μέγδοβα και Τρικεριώτη και αποτελούσε το χερσαίο διαγώνιο πέρασμα από τη νοτιοδυτική Ελλάδα στη Θεσσαλία και την βόρεια. Επομένως η θέση του ήταν η πιο κομβική στο τότε Βυζαντινό “Θέμα Ελλάδος”. Γιατί λοιπόν ο εικονομάχος νικητής αυτοκράτωρ Λέων ο Ίσαυρος να μην επέλεξε να στήσει ένα τρόπαιο νίκης έναντι του εικονολάτρη Αγαλιανού στην κομβική αυτή περιοχή ευθύνης του και συγκεκριμένα έναν ναό που αποτέλεσε και έδρα Επισκοπής με εικονομαχική διακόσμηση;

Η συνύπαρξη Αγαλιανού με ναό Επισκοπής στην περιοχή ίσως ήταν αυτή που τροφοδότησε και την τοπική προφορική παράδοση, η οποία υποστηρίζει ότι η αγιογραφία του μάρτυρα Ορέστη τον 12ο μΧ στον ίδιο ναό παραπέμπει στο παρουσιαστικό του Αγαλιανού. Ο Ορέστης παρουσιάζεται ως σιδηρόφρακτος βυζαντινός στρατηγός με πορφυρό χιτώνα που ασθενείς προφορικές μαρτυρίες υποστηρίζουν ότι επρόκειτο για μια έμμεση εικονολατρική αποκατάσταση του Αγαλιανού έστω και με 400 χρόνια καθυστέρηση. Έτσι λοιπόν η εκδοχή ότι η πανοπλία του Αγίου είναι όμοια με εκείνη που ο εικονολάτρης στρατηγός βυθίστηκε στα νερά του Βοσπόρου θα παραμένει ένα ερωματικό όπως επίσης και το αν ο Αγαλλιανός κατάγονταν από τη βυθισμένη κοιλάδα της Λίμνης Κρεμαστών που χωρίζει την Αιτωλία και Ευρυτανία και έδωσε το όνομά του στο αντίστοιχο τοπωνύμιο.

Πηγές: https://www.byzantinemuseum.gr/el/permanentexhibition/byzantine_world/wall_paintings_of_a_Byzantine_church/?bxm=1416

Λίμνη Κρεμαστών, Φωτογραφικό Μουσείο. https://www.facebook.com/limnikremaston

agrinionews.gr

BLACK FRIDAY

Τελευταία άρθρα

  • Prev
Ποιός είπε πως βόλτα με φουσκωτό μπορεί κανείς να κάνει μόνο σε θάλασσα; Στo πλαίσιο της δωρεάν περιήγησης στη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας, που διήρκεσε έως περίπου τα μέσα του Οκτώβρη, με ...
27 Νοεμβρίου 2022
H Λευκάδα φημίζεται για τις θάλασσές της, με τα γαλαζοπράσινα νερά, τα φυσικά τοπία και τους φιλικούς κατοίκους της. Ένα από τα πιο συναρπαστικά χαρακτηριστικά του νησιού είναι οι φυσικοί ...
26 Νοεμβρίου 2022
Στην περιοχή της ”Αγίας Λεούσας” στην Κλεισούρα Αιτωλοακαρνανίας ανοίχτηκε η πρώτη πετρελαιοπηγή το 1963, όπου ανάβλυσε για πρώτη φορά πετρέλαιο στην Ελλάδα. Εκείνη την χρονιά ο γενικός διευθυντής ...
26 Νοεμβρίου 2022
Του Λίνου Υφαντή, Ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ διετέλεσε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος από το 1974 έως το 1998. Ήταν μία από τις περιπτώσεις των ιερέων που εντάχθηκαν στην Εθνική ...
25 Νοεμβρίου 2022
Ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής Βασίλης Σταρακάς περιγράφει πώς ο Κωστής Καμζελάς  χάθηκε στην Μάχη της  Αμφιλοχίας και ο Παναγιώτης Αλεξάς εκτελέστηκε ως θύμα της μετεμφυλιακής Ελλάδας και ...
24 Νοεμβρίου 2022
Διάσπαρτα σε δάση από έλατα, οξιές, βελανιδιές και λόγγους από καστανιές, περισσότερα από 40 χωριά συγκροτούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά ορεινά οικιστικά συγκροτήματα της χώρας. Εκτός από τη δημοφιλή ...
23 Νοεμβρίου 2022
Το βιβλίο του Ιωάννη Γρ. Διονυσάτου   ΒΡΑΧΩΡΙ 11   ΙΟΥΝΙΟΥ 1821 ΟΙ ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΤΕΣ  Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ολική ή μερική, με οποιοδήποτε ...
20 Νοεμβρίου 2022
Του Λίνου Υφαντή, Η εικονομαχία ήταν μια σκοτεινή περίοδος για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και υπέκρυπτε στην ουσία μια διαμάχη Ανατολής και Δύσης. Το 726 μ.Χ ο αυτοκράτων Λέων Γ’ ο Ίσαυρος κήρυξε ...
17 Νοεμβρίου 2022
Ποιος είπε πως βόλτα με φουσκωτό μπορεί κανείς να κάνει μόνο σε θάλασσα;  Στα πλαίσια λοιπόν της δωρεάν περιήγησης στη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας, που διήρκεσαν έως περίπου τα μέσα του ...
15 Νοεμβρίου 2022
Γράφει ο Αδάμης Ευθύμιος, Φιλόλογος –Αρχαιολόγος, Δ/ντής 5ου Γ/σίου Αγρινίου 1.1 Η Φυσιογνωμία της πόλης Αγρίνιο, το «Μικρό Παρίσι» της δυτικής Ελλάδας! Έτσι περιγράφουν το Αγρίνιο ο δημοσιογράφος ...
15 Νοεμβρίου 2022
Ένα από τα πιο παραδοσιακά επαγγέλματα που είναι προς εξαφάνιση καθώς οι νέοι πλέον δεν έχουν διάθεση να το ακολουθήσουν, διότι είναι επικίνδυνο και κουραστικό, είναι το επάγγελμα του υλοτόμου. Στη ...
14 Νοεμβρίου 2022
Μία από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες συγκρούσεις της αρχαιότητας, η έκβαση της οποίας είχε καθοριστική σημασία όχι μόνο για την τύχη της ανώτατης ηγεσίας του ρωμαϊκού κράτους, αλλά και για τη μετάβαση ...
12 Νοεμβρίου 2022