WESTMEDIA CIRCLE SMALL

Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2022 09:24

Γιατί η Αγία Τριάδα Μαύρικα “ανέβηκε” στη σημερινή Αγία Τριάδα Αγρινίου μεταξύ 1650-1700

μοιραστείτε το άρθρο αυτό με τους φίλους σας

Του Λίνου Υφαντή,

Το μυστήριο από πότε έχει αρχίσει να υπάρχει η εκκλησία της Αγίας Τριάδας στη σημερινή της θέση στο Αγρίνιο επιχειρήθηκε να διαφωτιστεί σε προηγούμενο άρθρο όπου με βάση το παραχωρητήριο του Μεχμέτ Αγά Πασιόπουλου προς το Μεγαπάνο-Γαλάνη το 1801 καταγράφονται ερείπια ξωκκλησιού. Μπορεί τον 18ο αιώνα το ξωκκλήσι να εγκαταλήφθηκε εύλογα, αφού ο χώρος περιήλθε σε μουσουλμάνο, η εκδοχή όμως το όνομα της Αγίας Τριάδας να ήρθε από νότια και συγκεκριμένα από την περιοχή της Λυσιμαχείας και τον παλαιό Βυζαντινό ομώνυμο ναό της Αγίας Τριάδας Μαύρικας πρέπει να ερευνηθεί. Εδώ υπάρχουν κάποιες συγκυρίες που βοηθούν προς την επιβεβαίωση αυτής της εκδοχής.

Ο ναός της Αγίας Τριάδας Μαύρικας δεν είχε καμία ανάγκη μετακίνησης όσο  δεν είχε βυθιστεί.  Τα τελευταία χρόνια του Βυζαντίου  ήταν ακόμα σε λειτουργία, διότι ο Παλιούρας αναφέρεται σε σημείωμα αθηναϊκού κώδικα του 1377 που μιλά για σταυροπηγιακό ναό εν τω χωριώ Σελτζιάνω δρούγγου Αχελώου”. Μπορεί το Σελτζιάνο ο Παλιούρας να μην το ταυτοποιεί. Την κατάσταση στην τουρκοκρατία διαφωτίζουν Οθωμανικά φορολογικά κατάστοιχα που υπό επεξεργασία από τον γράφοντα. Συγκεκριμένα στον καζά Αγγελοκάστρου εμφανίζεται στο κατάστιχο του 1521 το τοπωνύμιο Morik το οποίο αποτελεί κακή μετεγγραφή του ¨Μαύρικα”. Η εκδοχή αυτή επιβεβαιώνεται από την αλλαγή απογραφής  του ίδιου τοπωνυμίου με την τούρκικη ρίζα σε Karye Karamanikor το 1645 που το ά συνθετικό του “Karaman” παραπέμπει σε “Μαύρο χωριό” άρα σε Μαύρικα. Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι στο συγκεκριμένο κατάστιχο καταγράφεται το όνομα οικογένειας ιερέα ονόματι Πάπα Αλέξης ( Papa Alexi). Το γεγονός αυτό ενισχύει ότι στον οικισμό Μαύρικα λειτουργούσε το εκκλησάκι επομένως δεν είχε ακόμα βυθιστεί.

Ο οικισμός Μαύρικας δεν καταγράφεται ούτε ως Morik ούτε ως ολόκληρο χωριό Karamanikor σε επόμενες φορολογικές απογραφές. Ίσως σε αυτό συντέλεσε η συνολική αναδιάταξη των οικιστικών συνόλων της περιοχής λόγω του Ενετοτουρκικού πολέμου και της επιδρομής των Ενετών στον κάμπο, οι οποίοι όπως αναφέρει και ο Κατεφίδης κατέκαψαν στην περιοχή Ζαπάντι, Καλύβια, Βραχώρι το 1684 όχι όμως κάποιον οικισμό Μαύρικα η κάτι αντίστοιχο. (https://www.academia.edu/4141935/I_STONASPRO_STURMILUS_14). Το γεγονός ότι 4 δεκαετίες πριν αναφέρονταν ως χωριό από τους Οθωμανούς και όχι ως απλός οικισμός ίσως συνηγορεί στο γεγονός ότι η περιοχή παρήκμασε και εγκαταλήφθηκε ίσως λόγω φυσικών φαινόμενων που έχουν να κάνουν τη στάθμη της Λυσιμαχείας και του ποταμού Ερμίτσας.

Όλα τα παραπάνω παραπέμπουν στο γεγονός ότι η Αγία Τριάδα Μαύρικα ίσως έπαψε να λειτουργεί μετά το 1650 και να μεταφέρθηκε ως ξωκκλήσι έξω από το πρωτοεμφανιζόμενο όχι ως απλό οικισμό αλλά ως εμπορικό κέντρο Βραχώρι, το οποίο άρχισε τότε να ακμάζει. Επομένως η Αγία Τριάδα ενδεχομένως άλλαξε κέντρο μέσα στον Αιτωλικό κάμπο τότε. Αυτά ίσως τα χρόνια μεσολαβούν μέχρις ότου ο χώρος να περιέλθει στον Μεχμέτ Αγά Πασιόπουλο.

Όσον αφορά την παλαιά της βυθισμένη θέση στη Μαύρικα, δύο αιώνες ήταν αρκετές ώστε να ξεχαστεί παντελώς από τους ελάχιστους εναπομείναντες κατοίκους εκεί, οι οποίοι την ανακάλυψαν το 1886. Επομένως η Αγία Τριάδα έχει περίπου τρεις αιώνες που ίσως μετακόμισε -με πάσα επιφύλαξη- από τη Μαύρικα στο Βραχώρι..

Με πληροφορίες από:

Αθανάσιος Δ. Παλιούρας, Βυζαντινή Αιτωλοακαρνανία, Αθήνα, Αρσινόη, 1985.

Κουβέλης Μπάμπης, “Πάνος Γαλάνης-Μεγαπάνος, ο επιφανής πρόκριτος-αγωνιστής του Ξηρομέρου το 1821”. Αθήνα: Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2013.

agrinionews.gr

Τελευταία άρθρα

  • Prev
Αφιερωμένο στις Γυναίκες του Ξηρομέρου… Φώτο άρθρου: Γυναίκα νεροκουβαλήτρα …  (Φωτογραφία από: https://aromalefkadas.gr) Γράφει η δρ Μαρία Ν. Αγγέλη e-mail: agelimaria@yahoo.gr ...
03 Ιουλίου 2022
Του Λίνου Υφαντή, Η απελευθέρωση του Βραχωρίου το 1821 δεν ήταν αναίμακτη. Αντιθέτως έγιναν σκληρές μάχες στο χώρο όπου βρίσκεται σήμερα το σημερινό κέντρο του Αγρινίου. Από τη μια πλευρά οι ...
01 Ιουλίου 2022
Συνεχίζοντας το οδοιπορικό μας, βρεθήκαμε στην Ορεινή Λευκάδα στο μικρό και φιλόξενο χωριό Πηγαδησάνοι, εκεί όπου η φίλη μας η Όλγα, μας μαγειρεύει με υλικά του τόπου της, την παραδοσιακή Λευκαδίτικη ...
25 Ιουνίου 2022
Μια διαδραστική αφήγηση από το παρελθόν στο παρόν… Ο ΙΔΕΑΠΘ (Ινστιτούτο Δημιουργικότητας – Έρευνας – Ανάπτυξης Περιφέρειας Θέρμου) σε συνεργασία με το Δήμο Θέρμου και τη ΛΕΜΑΘ υλοποιεί πρόγραμμα ...
23 Ιουνίου 2022
Του Λίνου Υφαντή, Ο Αλή Πασάς πριν πάρει την εξουσία διώκονταν από τον τότε Κουρτ Πασά των Ιωάννινων. Γύρω στα 1770 σε νεαρά ηλικία ο Αλή Πασάς επέλεξε να διανυκτερεύσει στο Μαχαλά (σημερινές  ...
20 Ιουνίου 2022
Είναι ένα από τα ομορφότερα, ήρεμα και ιδιαίτερα σημεία της Αιτωλοακαρνανίας. Καλά «κρυμμένοι» μέσα στην υπέροχη φύση οι δίδυμοι καταρράκτες Μοκιστιάνου είναι από τα πιο γνωστά αξιοθέατα του Δήμου ...
19 Ιουνίου 2022
«Νεράιδες ασπρομάντιλες διαβαίνουν οι θερίστρες…» Γυναίκες θερίστριες στο Ξηρόμερο Aιτωλοακαρνανίας   Στις γυναίκες με το δρεπάνι… Εικόνα:  Θερισμός με δρεπάνι. Στο θερισμό είχαν ...
19 Ιουνίου 2022
Ένα εξαιρετικό κείμενο της ιστορικού Τασούλας Βερβενιώτη για την πολιορκία του Ζαπαντίου και τον «εξοστρακισμό του διαφορετικού στον Δημόσιο λόγο» – Στις 11 Ιούνη 1821, το Βραχώρι (το σημερινό ...
18 Ιουνίου 2022
Τα γλυκά του κουταλιού είναι στενά συνδεδεμένα με την πολιτιστική μας κληρονομιά και την ελληνική φιλοξενία. Η ιστορία των γλυκών του κουταλιού έχει μια μαγεία. Για να φτιάξουμε ένα γλυκό του ...
18 Ιουνίου 2022
Ο Μύτικας Αιτωλοακαρνανίας Η Ελλάδα έχει άπειρες ομορφιές και μερικές από αυτές είναι άγνωστες στον πολύ κόσμο εκεί έξω. Μπορεί να ζούμε εδώ ολόκληρη τη ζωή μας αλλά μερικά μέρη δεν τα έχουμε ...
17 Ιουνίου 2022
Στο νεοκλασικό αυτό σπίτι που βρίσκεται απέναντι από την είσοδο της Παλαμαϊκής Σχολής, ιδιοκτησίας σήμερα της οικογένειας Κωνσταντίνου και Μαρίας Νούλα, το 1888 φιλοξενήθηκε η περίφημη αυτοκράτειρα ...
16 Ιουνίου 2022