WESTMEDIA CIRCLE SMALL

Σάββατο, 23 Ιανουαρίου 2021 13:44

Ο μύθος του Αχελώου – Η σύγχρονη μορφή του (φωτο)

μοιραστείτε το άρθρο αυτό με τους φίλους σας

Αχελώος, ο ελληνικός ποταμός, που λατρεύτηκε σαν θεός στην αρχαιότητα, εξακολουθεί να προκαλεί δέος με τη ροή του και παρά την τιθάσευσή του με σύγχρονα φράγματα, αποτελεί αληθινή ευλογία για τον τόπο μας!

Ο Αχελώος ήταν γιος του Ωκεανού και της Τηθύος, πατέρας των Νυμφών και των Σειρήνων, αλλά και προπάτορας όλων των ποταμών. Άλλωστε το ίδιο το όνομά του εκφράζει γενικότερα την έννοια των ποταμών και των χειμάρρων.

Η ρίζα αχ– δηλώνει το νερό και εμφανίζεται στις ονομασίες και άλλων ποταμών και υδάτινων στοιχείων. (Άραχθος, Αχάμας, Αχάτης, Αχαϊα πηγή στη Μεσσηνία, Αχέρων, Ίναχος παραπόταμος του Αχελώου), ενώ το δεύτερο συνθετικό λώιος, λώων δηλώνει τον καλύτερο. Ο Όμηρος αναφέρεται σε ομώνυμο ποταμό στη Μικρά Ασία κοντά στο όρος Σίπυλο. Αλλά όπως αναφέρει ο Στραβών, με το ίδιο όνομα ήταν γνωστοί δύο ακόμη ποταμοί.

Σοφοκλής στις Τραχίνιες παρουσιάζει τη σύζυγο του Ηρακλή, Δηιάνειρα, να αναφέρει, προλογίζοντας το δράμα, ότι έχει μνηστήρα της τον ποταμό Αχελώο που εμφανιζόταν με τρεις μορφές: σαν ταύρος, σαν αστραποβόλος σκολιός, δράκοντας και άλλοτε πάλι σαν άντρας ταυροπρόσωπος.

Και στην αρχαία εικονογραφία παριστάνεται ζωομορφικά, άλλοτε σαν ανθρωπόμορφος ταύρος και άλλοτε σαν ανθρωπόμορφος δράκοντας.

Οι συχνές πλημμύρες του ποταμού που κάλυπταν την περιοχή προκαλώντας σύγχυση των συνόρων ανάμεσα στους Ακαρνάνες και τους Αιτωλούς, αποτελούσαν συνεχεία ένοπλων συγκρούσεων των δυο γειτονικών λαών

.

Το πρόβλημα της αστάθειας της κοίτης του Αχελώου, εξαιτίας των πλημμυρών αντιμετωπίστηκε στην αρχαιότητα με έργα που έφεραν την τιθάσευση του ορμητικού ποταμού και την οριστική ρύθμιση της κοίτης του.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ήταν ο Ηρακλής που αναμετρήθηκε με τον Αχελώο, διεκδικώντας και οι δύο την Δηιάνειρα, κόρη του Οινέα, βασιλιά της Αιτωλικής Καληδώνας. Ο Ηρακλής έσπασε το ένα κέρατο του Αχελώου που τον παρακάλεσε να του το επιστρέψει, όπως και έκανε ο Ηρακλής.

Ο Αχελώος, τότε, πρόσφερε στον νικητή αντίπαλό του το κέρας της Αμαλθείας. Σε αυτό το μύθο διαφαίνεται η πάλη των ανθρώπων να δαμάσουν το ποτάμι μετατρέποντας την καταστροφική του δύναμη σε δημιουργική. Ο υποταγμένος ποταμός έγινε συνεργάτης των ανθρώπων, καθιστώντας γόνιμη και εύφορη την περιοχή.

Ο Στράβων σημειώνει ότι ο Ηρακλής τιθάσευσε με αναχώματα και διώρυγες τον ποταμό που έρεε άτακτα, με αποτέλεσμα την αποξήρανση μεγάλου μέρους της εύφορης πλέον Παραχελωίτιδας, προσφέροντας αυτή την υπηρεσία στον Οινέα κι αυτό ήταν κατά τη γνώμη του το κέρας της Αλμάθειας, η καρποφορία της πλούσιας γης.

Ο Αχελώος, το δεύτερο μεγάλο ποτάμι της Ελλάδας με συνολικό μήκος 220 χιλιόμετρα, ο αργυροδίνης ποταμός του Ησίοδου, ο μετέπειτα ασπροπόταμος, πηγάζοντας από τα βουνά της νότιας Πίνδου, αποτελεί το φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Ήπειρο και Θεσσαλία, ενώ στη συνέχεια ο ρους του χωρίζει την Αιτωλία και την Ακαρνανία. Ωστόσο, στα αρχαία χρόνια η ροή του ποταμού δεν ήταν πάντοτε ομαλή και η κοίτη του δεν ήταν σταθερή.

Συχνά οι παραπόταμοι και οι πολλές νεροσυρμές που κατέληγαν στην κοίτη του Αχελώου τον έκαναν να πλημμυρίζει, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μεγάλα και σοβαρά προβλήματα στις παραποτάμιες περιοχές και να μεταβάλλεται η κοίτη του ορμητικού ποταμού.

Το πρόβλημα είχε απασχολήσει τους κατοίκους της περιοχής στην αρχαιότητα. Οι Αιτωλοί και οι Ακαρνάνες θαύμαζαν και τιμούσαν τον Αχελώο ως θεό, για το μέγεθος, την ποσότητα του νερού και τη γονιμοποιό δύναμη του, αλλά ταυτόχρονα τον σέβονταν και τον εξευμένιζαν, γιατί η ορμητική ροή του θα μπορούσε να γίνει καταστροφική.

Φωτογραφίες: Γιώργος Αν. Πανταζόπουλος

Πηγή: Στην επικαιρότητα του παρελθόντος, Νίκος Γ. Μοσχονάς, εκδόσεις «Αρχείο» (2η πηγή)

kalyvia.gr

Τελευταία άρθρα

  • Prev
Το Παναιτώλιο βρίσκεται μόλις 5 χλμ. νοτιοανατολικά από το Αγρίνιο και είναι σχεδόν ενωμένο με αυτό. Συνορεύει με το Καινούργιο, την εθνική οδό Αντίρριου – Ιωαννίνων, τη Νέα Αβόρανη και τη λίμνη ...
26 Σεπτεμβρίου 2021
H φιλοξενία από την ελληνική αρχαιότητα είναι ένας από τους σημαντικότερους θεσμούς που περιγράφεται στα ομηρικά έπη. Οι πρόγονοί μας κρατώντας την παράδοση θεωρούσαν ηθικό χρέος την περίθαλψη και ...
20 Σεπτεμβρίου 2021
Toυ Λίνου Υφαντή, Ο Άγιος Κωνσταντίνος Αγρινίου έχει συνδεθεί στενά με τον ερχομό των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Από τότε και μετά  αναπτύχθηκε οικιστικά και φιλοξένησε πολλούς ...
20 Σεπτεμβρίου 2021
Γράφει ο Αλέξης Κατεφίδης* Σαν σήμερα, ανήμερα του Σταυρού, 14 Σεπτεμβρίου 1944, το Αγρίνιο είναι πλέον ελεύθερο από την “μπότα” του κατακτητή Μετά την συνδυασμένη “εκκαθαριστική”, στρατιωτική ...
14 Σεπτεμβρίου 2021
Το Καινούργιο (Δημοτική Κοινότητα Καινουργίου – Δημοτική Ενότητα ΘΕΣΤΙΕΩΝ), ανήκει στον δήμο ΑΓΡΙΝΙΟΥ της Περιφερειακής Ενότητας ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ που βρίσκεται στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, ...
10 Σεπτεμβρίου 2021
Είναι γνωστές, μέσα από τα συχνά δελτία τύπου, οι προσπάθειες των ανθρώπων του Πολιτιστικού Συλλόγου «Χριστόδουλος Παμπλέκης» στη Μπαμπίνη, να καταφέρουν καταρχήν να δημιουργήσουν εκ του μηδενός και ...
10 Σεπτεμβρίου 2021
Αρχές του 1962 και στις καπναποθήκες των καπνοπαραγωγών Τριχωνίδας, Βάλτου και Ξηρομέρου η παραγωγή των καπνών της σοδειάς του 1961 παραμένει αδιάθετη. Η Κυβέρνηση Καραμανλή μετά από πίεση και ...
08 Σεπτεμβρίου 2021
Του Λίνου Υφαντή, Ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων βρίσκονταν σε δύσκολη θέση όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση του 1821 διότι είχε να αντιμετωπίσει τα στρατεύματα του Σουλτάνου. Αποκλεισμένος στα ...
06 Σεπτεμβρίου 2021
Το 2016, από τις πρώτες αναρτήσεις δημοφιλούς σήμερα ομάδας στο facebook, που αναρτά σπάνιες ιστορικές φωτογραφίες από διάφορες περιοχές της Αιτωλοακαρνανίας, αφορούσε στον Μίκη Θεοδωράκη. Σε δυο ...
02 Σεπτεμβρίου 2021
2CV, ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ! (ΙΟΥΣΤΙΝΗ) Με ένα 2CV και πολλά όνειρα, η Λευκαδίτισσα Πάττυ Καλού μας παρουσιάζει το τρίτο κατά σειρά single της «2CV, ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ! (ΙΟΥΣΤΙΝΗ)». Έχοντας ήδη στις αποσκευές της το ...
30 Αυγούστου 2021
Του Λίνου Υφαντή, Χαρακτηριστική εικόνα ανταρτών της αντιστασιακής ομάδας του ΕΔΕΣ που δρούσε στην περιοχή της Τριχωνίδας δημοσιεύεται στο παρόν άρθρο από προσωπικό αρχείο. Ως τοποθεσία λήψης της ...
29 Αυγούστου 2021
Ένα σημαντικό έκθεμα του Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου Συνθήκη συμμαχίας μεταξύ Αιτωλών και Ακαρνάνων 260-250 π.Χ. Ένα σημαντικό έκθεμα από το Μουσείο στο Θέρμο αποτελεί η χάλκινη αμφίγραφη στήλη ...
26 Αυγούστου 2021